دسته‌بندی نشده

بالاست الکترونیکی چیست؟ انواع آن + نحوه تعمیر و عیب یابی

بالاست الکترونیکی چیست؟ انواع آن + نحوه تعمیر و عیب یابی

یک دستگاه الکترونیکی به نام بالاست وجود دارد که در لامپ‌های مهتابی نصب می‌شود تا جریان الکتریکی آن‌ها را مدیریت و آغاز کند. این قطعه، که گاهی اوقات به عنوان ترانس شناخته می‌شود، برای عملکرد صحیح لامپ‌های گازی و فلورسنت حیاتی است. بدون آن، این نوع لامپ‌ها به سختی روشن می‌شوند و ممکن است به سرعت خراب شوند.

در این نوشته، ما به بررسی و تحلیل گونه‌های مختلف بالاست می‌پردازیم، با تمرکز بر تفاوت‌های کلیدی بین دو دسته اصلی، ویژگی‌ها و مکانیزم کارکرد آن‌ها. همچنین، در بخش پایانی، یک ویدیو آموزشی برای تعمیر بالاست‌های مهتابی ارائه خواهد شد.

بالاست مهتابی چیست؟

بالاست مهتابی یک قطعه الکترونیکی است که در لامپ‌های مهتابی نصب می‌شود تا جریان الکتریکی را کنترل کند و لامپ را راه‌اندازی کند. این دستگاه در انواع مختلفی برای لامپ‌های مهتابی LED و فلورسنتی موجود است، که قدیمی‌ترین نوع آن در لامپ‌های فلورسنتی نوستالژیک استفاده می‌شود.
یکی از ویژگی‌های شناخته شده بالاست‌های قدیمی این است که وقتی در کنار لامپ‌های فلورسنتی قدیمی قرار می‌گیرید، ممکن است صدای زوزه مانند یا وزوز شنیده شود. این صدا از بالاست (گاهی به آن ترانس گفته می‌شود) ناشی می‌شود که وظیفه‌ی آن راه‌اندازی و کنترل جریان برق در مدار لامپ است. این قطعه برای تنظیم ولتاژ و جریان مورد نیاز برای روشن کردن و حفظ حالت روشنایی لامپ کار می‌کند.

انواع بالاست مهتابی

انواع بالاست مهتابی​

بالاست‌های مهتابی الکترونیکی عمدتاً به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: بالاست‌های خود تشدید (Self Resonance) و بالاست‌های مبتنی بر IC (Integrated Circuit). هر دو نوع این بالاست‌ها از مبدل Half Bridge برای راه‌اندازی و کنترل جریان استفاده می‌کنند، اما در نحوه کنترل مدار با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند.

بالاست‌های خود تشدید (Self Resonance):

  این نوع بالاست‌ها معمولاً از مکانیزم خاصی برای تولید فرکانس مورد نیاز برای راه‌اندازی لامپ استفاده می‌کنند. آن‌ها از ارتعاشات داخلی خود برای تولید فرکانس استفاده می‌کنند، که این امر به کاهش پیچیدگی مدار و همچنین هزینه‌ها کمک می‌کند.

بالاست‌های مبتنی بر IC (Integrated Circuit):

 این نوع بالاست‌ها از مدارات مجتمع (IC) برای کنترل دقیق‌تر و پیشرفته‌تر فرایند راه‌اندازی و کنترل جریان استفاده می‌کنند. آن‌ها معمولاً امکانات بیشتری برای تنظیم و کنترل عملکرد لامپ ارائه می‌دهند و می‌توانند بازدهی بالاتری داشته باشند.
در حالی که اساس کار هر دو نوع بالاست برای راه‌اندازی و کنترل جریان مشابه است، تفاوت‌های آن‌ها در جزئیات کنترل مدار و قابلیت‌های تکنولوژیکی قرار دارد. این تفاوت‌ها می‌توانند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد کلی، کارایی و هزینه‌های نهایی سیستم روشنایی داشته باشند.

همچنین بخوانید :  بیست و سومین نمايشگاه بين المللي صنعت برق ایران

بالاست‌های الکترونیکی خود رزونانس و IC base دو نوع اصلی از بالاست‌های الکترونیکی هستند که هر یک ویژگی‌های خاص خود را دارند:

بالاست‌های الکترونیکی خود رزونانس:

 در این نوع بالاست‌ها، کنترل عملیات به عهده نیم پل (Half Bridge) است. این ساختار به بالاست اجازه می‌دهد که بدون نیاز به مدارات پیچیده، فرکانس لازم برای روشن کردن لامپ را تولید کند.

بالاست‌های IC base:

 در این نوع بالاست‌ها، مدارات مجتمع (IC) وظیفه کنترل عملکرد را بر عهده دارند. این آی سی‌ها امکان دقت بیشتر در کنترل جریان و فرکانس را فراهم می‌کنند، که این امر به بهبود کارایی و عمر لامپ کمک می‌کند.

علاوه بر این، بالاست‌ها به طور کلی به دو دسته کلی بالاست الکترونیکی و بالاست مغناطیسی تقسیم می‌شوند:

بالاست‌های الکترونیکی:

 این بالاست‌ها سبک‌تر، کوچک‌تر و کارآمدتر از نوع مغناطیسی هستند. آن‌ها صدای کمتری تولید می‌کنند و می‌توانند باعث کاهش مصرف انرژی شوند. همچنین، این نوع بالاست‌ها اغلب قابلیت‌های پیشرفته‌ای مانند کنترل دیمر و تطابق با استانداردهای روشنایی مدرن را دارند.

بالاست‌های مغناطیسی:

 این بالاست‌ها سنتی‌تر هستند و از قطعات مغناطیسی و سیم‌پیچی برای تولید میدان مغناطیسی برای روشن کردن لامپ استفاده می‌کنند. آن‌ها معمولاً سنگین‌تر و حجیم‌تر از بالاست‌های الکترونیکی هستند و ممکن است بازدهی کمتری داشته باشند.

تفاوت‌های بین این دو نوع بالاست در ویژگی‌ها و کاربردهای خاص آن‌ها متجلی می‌شود، و انتخاب بین آن‌ها بستگی به نیازهای خاص هر سیستم روشنایی دارد.

مزایای بالاست الکترونیکی به مغناطیسی

مزایای بالاست الکترونیکی به مغناطیسی

بالاست‌های الکترونیکی به دلیل مزایای متعددی که دارند، اغلب بر بالاست‌های مغناطیسی ترجیح داده می‌شوند. این مزایا شامل موارد زیر می‌شوند:

توان مصرفی کمتر:

 بالاست‌های الکترونیکی به طور کلی بازدهی انرژی بهتری دارند و توان کمتری مصرف می‌کنند تا همان میزان شار نوری را تولید کنند که بالاست‌های مغناطیسی تولید می‌کنند.

همچنین بخوانید :  نکات مهم برای نورپردازی مستقیم و نورپردازی غیر مستقیم

طول عمر مفید و راندمان بالا: 

آن‌ها دوام بیشتری دارند و به طور کلی راندمان بهتری نسبت به بالاست‌های مغناطیسی ارائه می‌دهند.

کاهش اتلاف انرژی از طریق گرما:

 این بالاست‌ها حرارت کمتری تولید می‌کنند، که به کاهش اتلاف انرژی کمک می‌کند.

بهبود ضریب توان:

بسیاری از بالاست‌های الکترونیکی قابلیت دارند ضریب توان را به بیش از 0.98 ارتقا دهند، به این معنی که آن‌ها انرژی را بسیار کارآمد استفاده می‌کنند.

عدم ایجاد اثر استروبوسکوپیک:

 به دلیل کار در فرکانس‌های بالا، بالاست‌های الکترونیکی اثر استروبوسکوپیک را ایجاد نمی‌کنند، که در محیط‌های کاری خاص می‌تواند مهم باشد.

افزایش کیفیت شار نوری: 

بالاست‌های الکترونیکی می‌توانند کیفیت نور را بهبود بخشند، از جمله با ارائه رنگ‌های طبیعی‌تر و پایدارتر.

حذف نویز صوتی:

 این بالاست‌ها صدای کمتری تولید می‌کنند، که از ناراحتی‌های صوتی ناشی از نویز بالاست‌های مغناطیسی جلوگیری می‌کند.

کاهش وزن:

 بالاست‌های الکترونیکی معمولاً سبک‌تر هستند که این موضوع می‌تواند در کاهش وزن کلی محصولات روشنایی تاثیرگذار باشد.

این ویژگی‌ها باعث می‌شوند که بالاست‌های الکترونیکی در بسیاری از کاربردهای روشنایی به عنوان گزینه‌ای ترجیحی نسبت به بالاست‌های مغناطیسی مورد استفاده قرار گیرد.

نحوه کار بالاست مهتابی

نحوه کار بالاست مهتابی​

بالاست‌های مهتابی دو نقش کلیدی را در عملکرد لامپ‌های مهتابی ایفا می‌کنند، که شامل دو مرحله اصلی می‌شوند:

راه‌اندازی لامپ (ایجاد قوس روشنایی): در این مرحله، بالاست مهتابی وظیفه دارد تا ولتاژ کافی برای ایجاد قوس الکتریکی در لامپ فراهم کند. این قوس الکتریکی برای روشن کردن لامپ ضروری است. بالاست با فراهم کردن یک ولتاژ بالا در ابتدا، این قوس را ایجاد کرده و لامپ را روشن می‌کند.

کنترل جریان (پس از روشن شدن لامپ): پس از اینکه لامپ روشن شد، بالاست مهتابی وظیفه دارد تا جریان الکتریکی عبوری از لامپ را در سطح امن و پایداری نگه دارد. این کار باعث می‌شود که لامپ با شدت نور مناسب و بدون ایجاد گرمای بیش از حد کار کند. اگر جریان بیش از حد باشد، لامپ می‌تواند آسیب ببیند و عمر آن کاهش یابد.
بدون بالاست مناسب یا در صورت استفاده از بالاست غیراستاندارد، این دو فرایند به درستی انجام نمی‌شود. در نتیجه، لامپ‌ها ممکن است بیش از حد گرم شوند، سریع‌تر خراب شوند، یا حتی اصلاً روشن نشوند. بالاست از نظر الکتریکی لامپ را محافظت می‌کند و اطمینان می‌دهد که به طور موثر و ایمن کار کند.

همچنین بخوانید :  کلید پریز چه رنگی بخرم؟

تعمیر و عیب یابی بالاست الکترونیکی به چه صورت است؟

تعمیر و عیب‌یابی بالاست‌های الکترونیکی نیاز به دقت و احتیاط دارد، چرا که این قطعات الکترونیکی حساس هستند و می‌توانند در صورت استفاده نادرست آسیب ببینند. در ادامه، چند گام اساسی برای عیب‌یابی بالاست‌های الکترونیکی ذکر شده است و همچنین ممکن است یکی از عامل های خرابی ان کلید و پریز باشد :

قطع برق قبل از دست‌کاری:

 قبل از هر چیز، حتماً برق مرتبط با بالاست را قطع کنید. انتظار دهید حداقل 15 ثانیه پس از قطع برق تا مطمئن شوید که بالاست تخلیه شده است. بالاست‌های الکترونیکی ممکن است برای مدتی کوتاه پس از خاموش شدن، برق را در خود ذخیره کنند.

بررسی ظاهری بالاست:

 برای شروع، بالاست را از نظر وجود هرگونه آسیب ظاهری مانند سوختگی، ترک‌خوردگی یا نشانه‌های سوختگی بررسی کنید.

تست مدار با مولتی‌متر:

 از یک مولتی‌متر برای بررسی ادامه مدار و ولتاژ استفاده کنید. اگر بالاست نتواند ولتاژ مناسب را ارائه دهد، احتمالاً دچار مشکل شده است.

بازبینی اتصالات و سیم‌کشی:

 مطمئن شوید که تمام اتصالات و سیم‌کشی‌ها سالم و محکم هستند. اتصالات شل یا آسیب‌دیده می‌توانند مشکلاتی ایجاد کنند.
بررسی قطعات همراه: گاهی اوقات مشکل از لامپ یا سایر قطعات مدار ناشی می‌شود. بررسی کنید که آیا لامپ‌ها سالم هستند و به درستی کار می‌کنند.

دنبال کردن دستورالعمل‌های سازنده:

 هر بالاست الکترونیکی ممکن است ویژگی‌های خاص خود را داشته باشد. مطمئن شوید که دستورالعمل‌های سازنده را برای عیب‌یابی دنبال می‌کنید.

اگر پس از انجام این مراحل همچنان بالاست مشکل دارد، ممکن است نیاز به تعویض داشته باشد. در برخی موارد، تعمیر بالاست‌های الکترونیکی ممکن نیست و تنها راه‌حل تعویض آن با یک بالاست جدید است. همچنین، اگر در عیب‌یابی یا تعمیر بالاست اطمینان ندارید، بهتر است کار را به یک تکنسین مجرب بسپارید.

5/5 - (2 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *